De zomermaanden staan in Zuid-Frankrijk geheel in het teken van de fotografie! Met Visa Pour l’Image in Perpignan en Les Rencontres de la Photographie in Arles komen zowel de liefhebbers van fotojournalistiek als van de meer artistieke vormen aan hun trekken. SHUTR.photo bezocht beide festivals en doet live verslag op Instagram. Als eerste: Visa Pour l’Image in Perpignan.

Terwijl in het noorden van Europa de zomer alweer op z’n eind is, is dat zeker niet het geval in het zuiden van Frankrijk. In Perpignan, slecht een paar kilometer van de Middelandse Zee stijgt het kwik ook in september nog door naar zo’n 35 graden. Wellicht iets te warm om door een dichtbebouwde, middeleeuwse stad te struinen, maar de locaties waar de tentoonstellingen van Visa Pour l’Image plaatsvinden bieden verkoelingen; kerken, paleizen en musea. Vrijwel de hele stad is ondergedompeld in fotografie. Overal hangen spandoeken, vlaggen en banners die het festival promoten en op straat veelal zongebruinde toeristen met een festivalfolder in de hand, uitgeklapt op de pagina met de kaart om zich een weg te banen door de kronkelige straatjes. Maar eigenlijk is verdwalen in Perpignan deel van de ervaring, want naast de zeven grote tentoonstellingslocaties doen meer dan zestig lokale ondernemers – van de bakker, supermarkt en kapper tot de schoenenwinkel en beltoko – mee in het nevenprogramma ‘Le Off’, waarvoor zij hun winkelruimte beschikbaar stellen om werk van lokale fotografen te tonen. Soms slechts een foto weggestopt in een hoekje, anderen een professioneel uitgeruste tentoonstelling met speciale verlichting.

photo-6-09-2016-2-00-33-pm

Palais des Corts

Visa Pour l’Image is een fotofestival waarin je je moet laten onderdompelen. Een vaste looproute of volgorde om de hoofdlocaties te bezoeken is er dan ook niet en wij beginnen aan de westkant van het centrum, bij het Palais des Corts. Daar komen we meteen een boeiend onderwerp tegen: kindsoldaten in Colombia. Direct wordt duidelijk dat nieuwsfotografie ook esthetisch prachtig kan zijn: zwart-wit foto’s vol detail, haarscherp en subtiel gekaderd. Juan Arredondo won er met recht de Humanitarian Visa d’or Award mee van het internationale Rode Kruis. Een onderwerp dat vaak onbesproken blijft op een locatie die velen onbekend is.

photo-6-09-2016-2-05-39-pm

Hôtel Pams

Langs de Place de la République bereiken we Hôtel Pams, een van de mooiste locaties van het festival. Door de muurschilderingen, standbeelden en groene binnentuin, zou je de tentoongestelde fotografie bijna vergeten, tot je het onderwerp ziet: het Zika Virus. Nu zijn de foto’s van achtergestelde Brazilianen in krottenwijken niet per se schokkend, maar wanneer de baby’s met misvormde hoofdjes voorbij komen, zie je menig toeschouwer de handen voor de mond slaan. Door de bijbehorende verhalen van de zwangere (tiener)moeders, raakt het onderwerp je extra hard en daar verandert het prachtig versierde plafond op dat moment niets aan.

photo-6-09-2016-2-23-25-pm

 

Arsenal des Carmes

Aan de zuidkant van het centrum, naast het Palais des Rois de Majorque, vinden we het Arsendel des Carmes. Een vrij nietszeggende hal die net als voorgaande jaren wordt gebruikt om het werk van verschillende kranten en nieuwstijdschriften uit Europa (en dit jaar Jemen) te laten zien. Erg divers uiteraard, maar als hoofdonderwerp kan – zoals tevens het geval is door het hele festival – de vluchtelingencrisis worden benoemd. Vrijwel iedere titel besteedt er aandacht aan, maar daarnaast zien we ook veel onderwerpen die minder in de schijnwerper staan. Met name de Denen lopen voorop als het gaat om nieuwsfotografie over onderbelichte onderwerpen, met series over Poolse mijnwerkers en verslaafden in Portugal. Tevens zal het de liefhebbers van fotojournalistiek goed doen om te zien dat er nog genoeg aandacht wordt besteed aan het publiceren van interessant en treffend werk.

photo-6-09-2016-2-27-18-pm

Epicentrum – Couvent des Minimes

Het is een kleine tippel door achterstraatjes en langs de Cathédrale Saint Jean, tot we op het epicentrum van het festival komen; Couvent des Minimes en de naastgelegen Église des Dominicains en Chapelle du Tiers-Ordre. Eerstgenoemde is ook buiten het festival een hotspot voor fotografie en wat daar allemaal te zien is valt onmogelijk in een artikel samen te vatten. Van series over kinderen die opgroeiden in Chernobyl, tot een verhaal over daklozen in Rio de Janeiro en van het immer terugkerende Israël-Palestina conflict tot – uiteraard – de vluchtelingencrisis. Het meest aangrijpende werk over dat onderwerp komt van prijswinnaar Aris Messinis, die je meeneemt naar het exacte moment dat vluchtelingen Europa bereiken en om hun toestand allerminst doekjes windt. In de diverse zalen is echter genoeg afwisseling te ontdekken, zoals een aantal series over Afrika (homofobie, hongersnood in Soedan) en als onbedoeld eerbetoon aan de onlangs overleden Marc Riboud met een van zijn series over Cuba in de jaren zestig.

photo-6-09-2016-2-31-14-pm

photo-6-09-2016-5-14-59-pm

Cirkel

In de naastgelegen kerk vinden we werk over Iraanse nomaden. Hoewel een uitstervend ras met vele problemen, is dit een van de lichtere series op het festival. Geen geweld, geen dood en verderf, maar een sterk onderwerp voor de fotojournalist. De bijbehorende kapel biedt plaats aan een serie over vluchtelingen, deze keer niet per boot, maar per land. Ze zijn ontsnapt aan IS en zoeken hulp in eigen land. Het laat zien dat dit probleem zoveel groter is dan velen denken. Dat wordt tevens duidelijk door de andere serie in de Église des Dominicains, over illegale ivoorhandel door Brent Stirton. Niet alleen zijn de foto’s prachtig uitgelicht en de composities treffend, ook wordt aan de hand van zijn bijschriften duidelijk dat het geld verdiend met deze handel, direct bijdraagt aan de financiering van terroristische organisaties. Op die manier zijn alle onderliggende thema’s uiteindelijk met elkaar verbonden en is de cirkel van Visa Pour l’Image rond.

photo-6-09-2016-3-50-24-pm

photo-6-09-2016-5-01-08-pm

Wil je meer weten over het festival Visa Pour l’Image en de genoemde fotografen in dit artikel? Neem een kijkje op de Visa Pour l‘Image website.