De zomermaanden staan in Zuid-Frankrijk in het teken van fotografie. Met Visa Pour l’Image in Perpignan en Les Rencontres de la Photographie in Arles komen zowel de liefhebbers van fotojournalistiek als van de meer artistieke vormen aan hun trekken. SHUTR.photo bezocht beide festivals en doet live verslag op Instagram. Tijd voor de tweede etappe: Les Rencontres de la Photographie.

14

Arles heeft een natuurlijk aantrekkingskracht. Als het niet om de locatie in de uitgestrekte velden van Zuid-Frankrijk is, dan wel om haar prachtige bouwwerken die hun historie kennen in het Romeinse rijk of onze persoonlijke band met de schilder die zijn hart verpand had aan de Franse stad: Vincent van Gogh. Tijdens Les Rencontres de la Photographie, of simpelweg Rencontres d’Arles genoemd, vallen al deze aspecten samen met iets wat onze speciale interesse heeft: fotografie. Drie maanden maar liefst, van begin juli tot eind september zijn er veertig tentoonstellingen verdeeld over twintig locaties, in totaal over 25,000 vierkante meter uitgestrekt. Ieder jaar weer is dit festival het Mekka van de fotografie en dit jaar is niet anders.

12

Keuzes

Variatie, dat is op z’n zachts gezegd een sterk punt van Les Rencontres. Er kan geen bezoeker zijn die niet iets van zijn gading weet te vinden; net als dat er geen bezoeker kan zijn die alles mooi en interessant vindt. Het festival duurt zo lang en heeft zo veel te bieden, dat je er een aparte zomervakantie aan zou kunnen besteden. Kom je vroeg in het seizoen, dan kun je wat workshops en bijeenkomsten meepakken, kom je wat later dan zullen een aantal exposities al hun deuren hebben gesloten, maar krijg je wel korting en is het lang niet zo druk. Het maakt de keuzes ook iets makkelijker, want hoewel de organisatie drie dagen aanraadt voor het festival, kan je er zo een week blijven. Plannen is daarom helemaal zo slecht idee nog niet, hoewel het net als in Perpignan een genot is door de straatjes te struinen en van de gehele sfeer te genieten.

11

Chapelle Saint-Laurent Le Capitole

Wij beginnen het dichtst bij de Rhône, die rivier die de stad doorkruist. In een zijstraatje vinden we daar de Chapelle Saint-Laurent Le Capitole, waar herinneringen worden opgehaald met hedendaagse fotografie. Zo is er een verzameld werk te zien van verschillende fotografen omtrent de aanslagen van 11 september. Of beter gezegd; wat de media daarvan hebben gemaakt. Het is een onderzoekstentoonstelling met de titel ‘Nothing But Blue Skies’ en geeft op intrigerende wijze weer hoe invloedrijk de media is. Het staat in schril contrast met het werk van Yan Morvan, die met een grootformaatcamera voormalige strijdvelden vastlegde. Geen kogel of soldaat te zien, maar door de hoeveelheid foto’s in de serie en uitgebreide bijschriften, doe je beseffen wat een schade de mensheid aan de wereld en elkaar heeft toegebracht. Het is de stilte in zijn werk dat dit extra tot je door laat dringen.

6

Place de la République

Via de Rue de la République bereiken we de Place met dezelfde naam en twee van de mooiste locaties in Arles: Palais de l’Archevêché en naastgelegen Cloître Saint-Trophime. In eerstgenoemde cureert Erik Kessels de tentoonstelling ‘Fabulous Failures’ en laat het maar aan Kessels over een absurde collectie werk bij elkaar te brengen over de kunst van de mislukking: straatfotografie van verkeerd geplaatste vuilnisbakken, een vies raam als sterrenhemel of simpelweg een wc-pot met een foto van vlees ernaast. Een van de deelnemers, Matt Stuart, combineert een foto van een waterval met die van een bruidsjurk en slaagt daar nog in ook. In het klooster hangt het meer experimentele werk van Stéphanie Solinas, die net als Maud Sulter in de Chapelle de la Charité verschillende kunstvormen samenvoegt om tot haar foto’s te komen.

8

Manuel Rivera-Ortiz Foundation

Het is bij de Manuel Rivera-Ortiz Foundation waar het meest aangrijpende werk van Les Rencontres hangt. Zo hangt daar de serie van Dominic Nahr over Zuid-Soedan, die we eerder hebben gezien op Visa Pour l’Image, hier in aangepaste vorm en vinden we ook een serie over het gebruik van pesticides in Argentinië. Beide bevatten beelden die je niet meer van je netvlies krijgt; veroorzaakt door oorlog en honger of door het opzettelijk vergiftigen van de bevolking. Het pand van de stichting is oud en versleten, dus de donatie die aan het eind van je bezoek gevraagd wordt zal zeker niet verkeerd besteedt zijn.

10

Espace van Gogh

Voordat we aan het bezoek aan het immense Park des Ateliers beginnen, de hoofdlocatie van Les Rencontres, bezoeken we eerst nog even Espace van Gogh voor het klassieke werk van Sid Grossman en Eamonn Doyle. Diversiteit is wat dit festival biedt en daar hoort ook werk uit de jaren dertig en veertig bij. Het geeft een interessant beeld van de Verenigde Staten destijds. Iets recenter wordt de geschiedenis tentoongesteld in de Couvent Saint-Césaire, waar werk van Afrikaanse fotografen als Keïta in Mali uit de jaren zestig en zeventig te zien is. En te beluisteren natuurlijk. Een ervaring voor alle zintuigen, dat is wat Les Rencontres wilt bieden aan haar steeds veeleisendere gasten. En ook dit jaar levert ze weer goed werk af.

7

Grande Halles

Als huzarenstukje bewaren we het Park des Ateliers, met de Grande Halles als sluitstuk van ons Arles avontuur. Ook hier is diversiteit weer een sleutelwoord, want de onderwerpen gaan van ‘het gebit’ tot abortus en van Afrikaanse portretten tot klassiek  naakt. Er wordt veel ruimte ingericht om de ‘jungle’ van Yann Gross levensecht na te maken en ook liggen er tafels vol fotoboeken. In andere hallen op het Park des Ateliers is het soms een kakofonie van geluid tussen de fotografie door, maar dat mag de pret niet drukken. Het gaat om een ervaring van alle zintuigen dit jaar op Les Rencontres de la Photographie in Arles en dat hebben we zeker gehad.