Met medewerking van Diana Bokje, Fotocoach (www.bokje.com)

De 5e Unseen internationale fotografiebeurs van 23 tot en met 25 september had net als andere jaren weer veel te bieden. Jong talent, gevestigde fotografen en pakkende kunst. SHUTR.photo laat de meest opvallende thema’s en fotografen de revue passeren.

 

Buiten de fair zijn, zoals we gewend zijn, ook een aantal activiteiten. De line-up van jong talent op grote billboards met o.a. werk van Thomas Albdorf, de Unseen Talent Award 2016 winnaar, een kas waarin je je door Afrikaanse fotografen kunt laten vereeuwigen, ring gooien en op 15 minuten in ’t Schip de tentoonstelling Touched, samengesteld door Anton Corbijn. Wij concentreerden ons op het beursterrein. We hadden maar één dag en we wilden veel zien. Een opgave.

stevenson-stand
Fotograaf Stevenson

 

Al wandelend over de beurs zagen we een aantal hoofdthema’s, die regelmatig in het werk van verschillende fotografen terugkeerden. Trends kun je zeggen. Naast een Afrika thema, waar we prachtig werk zien van de Zuid-Afrikaan Stevenson,  kwamen we ook veel natuur tegen (al dan niet dood of donker), dieren (al dan niet dood of zielig), foto’s met applicaties (borduursels, tekeningen, origami) en foto’s van installaties waarin allerlei voorwerpen soms willekeurig op elkaar gestapeld lijken met onder andere nieuw werk van Ola Lanko.

NATUUR

De natuur in de breedste zin des woords kwam bij zeer veel fotografen aan bod. Een duidelijke trend was het donkere karakter van de foto’s. Chrystel Lebas flitste in een donker bos en lichtte daarmee een verschrikt, dor boompje op. Hengki Koentjoro wist landschappen op een wonderschone manier te vangen. Door de zwart wit afdruk is het werk bijna grafisch. Eveneens van zijn hand is het werk Cotton Club uit 2010. Een dreigende wolkenpartij in zwart wit. Wolken waren trouwens op deze fair ook een favoriet onderwerp. We hebben ze in vele maten en kleuren gezien. Verwelkte natuur en dan ook in een sinistere uitvoeren komen we tegen bij de verwelkte bloemen van Brigitte Lustenberger. Zwart wit, mimeses een twist, daar ging Dominique Teufen voor. Via een speciaal kopieerprocedé zorgde ze ervoor dat haar plastic zeeën met bergen van koffieprut eruit zien als oude zwart-wit afdrukken met grove korrel. Bedrieglijk. Popel Coumou versluiert zijn landschappen, en laat er hier en daar blokken ongesluierd doorheen komen. Weer eens wat anders. Lang stonden we stil bij het werk van de Japanse fotograaf Yoshinori Mizutani. Een begenadigd kunstenaar die prachtig werk maakt over de natuur die hij dagelijks ziet. De weergave van bloemen, die net als bij Coumou versluierd zijn, trokken de aandacht. Maar wat pas echt fantastisch was, waren de foto’s van vogels in Tokyo.

yoshinori-mizutani-bloemen popel-coumou hengki-koentjoro-fotos-onder-elkaar dominique-teufen-kopie-landschappen chrystel-lebas brigitte-lustenberger-verwelkte-bloemen

TIP: Als je niet één werk wilt kopen, maar je constant wil laten inspireren door verschillende werken van een fotograaf, koop dan een fotoboek van de betreffende fotograaf. Het fotoboek van Yoshinori Mizutani Tokyo Parrots, laat zien hoe er honderden kleine papagaaien in Tokyo in de bomen huizen. Verrassende beelden! ISBN nr. 978-4-907519-40-7


INTERVIEW

ANNETTE BEHRENS OVER NATUURFOTOGRAFIE

Op de beurs ontmoetten wij Annette Behrens, fotografiekenner en docent aan de AKV ST. Joost. Wij vroegen haar waarin het werk op Unseen verschilt van dat van de amateurfotograaf. “Amateurfotografen gaan vaak niet verder dan een goede compositie en het fotograferen van een mooi moment. Wanneer je je heel erg aangetrokken voelt tot de natuur is het heel interessant om te zoeken hoe je dat op een andere manier kunt interpreteren en weergeven zodat het niet alleen dat ene plaatje is van dat wat je toevallig tegenkomt.” Annette verwijst naar de stillevens van Elspeth Diederixck, een fotografe die speelt met materialen, licht en compositie. Een andere voorbeeld zijn de foto’s van Awoiska van der Molen. Een fotograaf die de eenzaamheid opzoekt en haar gevoel volgt bij het maken foto’s. Dit proces zet zij voort in de doka, een concentratie die je terug zie in haar beelden. “Ik denk dat het voor jezelf veel toevoegt als je op zoek gaat naar je gevoel en je fotografie de klassieke natuurfotografie overstijgt.”, voegt Annette toe.


 

DIEREN

Dieren zijn ook een gewild object voor de fotografen. Allereerst willen we je attent maken op nog meer mooi werk van Yoshinori Mizutani. Op een hele bijzondere wijze heeft hij aalscholvers (de spreeuwen van Tokyo!) zittend op draden van hoogspanningsmasten in beeld gebracht. Het doet zelfs van een afstandje aan een notenbalk denken. Abstract, grafisch en vervreemdend, want niet zwart wit; je ziet hier en daar een rood snaveltje. Hoewel dit nog een enigszins vrolijk beeld is, kunnen we dat niet zeggen van de meeste dierenfoto’s. Dode dieren is blijkbaar anno 2016 een teruggekeerd thema. Stephan Vanfleteren is de onbetwiste meester in het weergeven van dierlijk heengaan. Zijn prachtige serie van een dode zwaan, lam, kraai en haas, die net succesvol was tentoongesteld in museum Oud Amelisweerd, sprongen er ook op deze beurs uit. Vernieuwend was het werk van Maija Tammi, waarbij ze in vier stappen het ontbinden van een haas laat zien. De dode vleermuis van Margot Wallard komt daar dicht bij in de buurt. Niet dood, maar trots, alleen zittend op een takje (hoe krijg je het voor elkaar!) plaatste Luke Stephenson een aantal mooi gekleurde zangvogels. Goede combi met de felgekleurde achtergronden. Een in het oog springende serie. Ook niet dood, maar wel bijzonder aangrijpend is de serie Where hunting dogs rest van de Londenaar, Martin Usborne. Een prachtig verhaal over verwaarloosde jachthonden en een fotograaf die zich hun lot aantrekt. U ziet hieronder een interview met deze bevlogen en vriendelijke man. Van de opbrengst van het fotoboek van deze serie komt een gedeelte ten goede aan de opvang van deze honden.

deadrabbit-maija-tammi hazewindhond luke-stephenson margot-wallard-dode-vleermuis stephan-vanfleteren yoshinori-mizutani-aalscholvers-op-lijn


INTERVIEW MARTIN USBORNE

Martin Usborne wordt in zijn fotografie gedreven door het begrijpen en helpen van dieren. Met het gevoel dat hij meer moest doen dan alleen het fotograferen van dieren trok de fotograaf een jaar lang de wereld door. Zijn doel: hulpbehoevende dieren redden en zijn ervaring beschrijven in een boek. Hoewel hij zelf wel een paar honden daadwerkelijk heeft gered, bestond zijn liefdadigheidswerk voornamelijk uit het verzorgen, voeden en uitlaten van de dieren. Zijn reis ligt inmiddels al even achter hem, maar aan het boek wordt nog steeds geschreven. Wel ligt er inmiddels een prachtig fotoboek waarin de fotograaf afgedankte jachthonden portretteerde in zijn studio. “Ik ontdekte dat het fotograferen voor mij een effectievere manier is om mijn bezorgdheid te uiten.” Tijdens zijn project stuitte hij op de jachthonden. Hij portretteerde de vaak uitgemergelde honden niet in een fancy omgeving met mooie strakke achtergronden, maar in een smoezelige ruimte tegen een groezelige achtergronddoek. “Ik zocht naar een balans tussen de sterkte en de zwakheid van de honden. Ik wilde laten zien dat de honden nog steeds mooi en elegant zijn ondanks het feit dat ze zwak en gebroken zijn.” Het is die tegenstellig die maakt dat de foto’s je emotioneel raken. Met zijn foto’s wil Usborne bewustwording creëren. Zijn foto’s draaien om de relatie tussen mens en dier. Hierbij geeft hij voornamelijk het effect van het menselijk handelen op dieren weer. Zoals zijn eerdere publicatie ‘Dogs in cars’ waarin de auto symbool staan voor de menselijke controle en macht. “Wij denken dat we anders zijn dan dieren, maar dat is niet zo. We zijn met elkaar verbonden al gedragen we ons niet zo. Het probleem ontstaat doordat we die connectie niet begrijpen, of het nu om megastallen gaat of het misbruik van honden. Het is een kwestie van arrogantie en gebrek aan begrip. Als fotograaf kun je een klein beetje bijdragen aan dat begrip omdat het bewustwording creëert.”


FOTO’s MET APPLICATIES

We zien steeds vaker dat alleen een foto niet genoeg is. Het verkennen van de grenzen van het medium is een proces dat volgens Annette Behrens al een tijdje bezig is in de autonome beeldende kunst. Fotografen spelen met het oppervlak van de foto en voegen verschillende materialen toe om een soort illusie van ruimte genereren. Het eerste beeld dat we spotten is een combinatie van foto en tekening van Clair Harvey. Een zoet werk, met een hint naar vervlogen tijden. Iris Hutegger vult haar foto’s niet aan met tekeningen, maar met borduurwerk. Claudia Huidobro maakt het nog bonter. Knipsels van naaktfoto’s in een harmonicaslinger worden gecombineerd met draden en piepschuim. Voor het beter knutselwerk valt het foto/origami werk van Alma Haser op. Allemaal dames overigens, die hun creativiteit vrijelijk laten vloeien. Toch zijn er ook wel mannelijke fotografen die buiten de lijntjes kleuren. Zoals de vreemde collage van weggeknipte gezichten van hoogwaardigheidsbekleders uit de hele wereld. Achter het vroegere gezicht zien we nu architectonische hoogstandjes. Toch wel het mooiste beeld leverde het abstract op van Michael Wolf. Ook zijn andere werk, foto’s van alle daagse tafereeltjes (of toch niet, kijk naar die witte handjes), in sfeervolle collages bijeengebracht valt bij ons bijzonder in de smaak. Het meest bizarre en innoverende waren de foto’s van Laurence Aëgeter. Hangend in de beurs zijn de kathedralen, kerken en gebouwen bijna niet te zien, zo donker. Het blijkt echter dat wanneer de zon zou schijnen of het licht feller is, de donkere sluier langzaam weggaat en een stralend beeld tevoorschijn komt. Super leuk. Bekijk hier: laurenceaegerter

338_ihutegger  claire-harvey claudia-huidobro-foto-en-knipselsdradenalma-haser michael-wolf-collagemichael-wolf-hong-kong-is-not-china-1_img_8192michael-wolf-abstract

AFRIKA

Mede dankzij het thema Afrika zagen we veel prachtige portretten van donkere vrouwen. Het lijkt of ons Westerse beeld van schoonheid langzaam veranderd. Volgens Annette Behrens gaat zo’n proces heel langzaam. “Het soort beelden dat wij als referentiekader hebben veranderd wel iets, dit zie je bijvoorbeeld in het werk van Jan Hoek.” Hij houdt zich bezig met dat proces en dat clichématige denkpatroon. Klopt het wel? Mag je dat wel doen als Westerse fotograaf. Ook de Zuid Afrikaanse fotografen bij galerie Stevenson spelen met dit verwachtingspatroon bijvoorbeeld door een Afrikaanse vrouw te portretteren met een ketting in traditionele vorm, maar gemaakt van moderne veiligheidsspelden.

stevensontheempireprojectistanbul
Fotograaf Stevenson

DIVERS

In geen enkele trend of categorie te plaatsen waren de absurdistische foto’s van Jonny Briggs. Allemaal prikkelend en uitnodigend om nog eens goed te kijken. Bij Simon Roberts zag je letterlijk dubbel, want over de oorspronkelijke foto is een portretfoto heen gefilterd. Lekker gek is de foto van tandpasta van Atsushi Okabe en een serie waar je langer bij blijft staan zijn de foto’s van de mannenliefde van Isaac Julien. De promotiefoto’s van Unseen vonden we pas in het tweede gedeelte van de beurs aan de overkant. Door hun fleurig- en vrolijkheid vonden we dit geen karakteristiek beeld voor deze beurs. Donkere of dode beelden leek ons meer deze Unseen samen te vatten.

atsushi-okabetandpasta-fotosimon-roberts-dubbel-foto jonny-briggs-behang-met-handjes isaacjulienmannenliefde